In De Windwijzer wordt op 10 maart een lezing gegeven waarbij wordt ingegaan op het lot van 157 Geuzen die in april 1941 vanuit het Oranjehotel in Scheveningen zonder proces naar het concentratiekamp Buchenwald werden gedeporteerd. Uniek is de foto die stiekem werd genomen door Sara Oversluizen-Kop (de zus van Geuzenleider Ary Kop die op 13 maart 1941 was gefusilleerd) waarop men vier van deze gevangenen ziet bij het verlaten van het Poortje van het Oranjehotel, aan de Van Alkemadelaan in Scheveningen.
De foto is genomen in bijzondere omstandigheden: Sara Oversluizen-Kop kwam op 8 april 1941 naar het Oranjehotel om spullen van haar omgekomen broer Ary Kop op te halen en had blijkbaar een fototoestel bij zich. Toen zij een andere broer, Leen, als gevangene naar buiten zag komen, wist ze snel de foto te maken, zeer waarschijnlijk zonder opgemerkt te worden door de Duitse soldaten. De foto is uiteindelijk terechtgekomen bij Streekmuseum Jan Anderson in Vlaardingen, en een kopie ervan hangt in het Nationaal Monument Oranjehotel in Scheveningen.
Na een oproep in de kranten, eind 2024, en analyse van de ontvangen reacties, is het Jilt Sietsma en Ginevra Delfini, vrijwilligers van het Nationaal Monument Oranjehotel, gelukt om vier van de gevangenen op de foto te identificeren: Leen Kop, Jan van Leeuwerden, Daan Hoek en Willem Assenberg.
In de lezing gaan de onderzoekers in detail in op de foto, maar ook op het lot van de Geuzen die na de golf van arrestaties in het najaar 1940 en voorjaar 1941, in het Oranjehotel gevangen zaten. In het bijzonder gaat de lezing over het lot van de 157 Geuzen die zonder proces naar Buchenwald werden getransporteerd, waaronder de vier op de foto. Van hen hebben drie de oorlog overleefd, terwijl Willem Assenberg op 1 april 1943 in Dachau stierf.
Mede vanwege de beperkte scherpte en resolutie van de foto kan de identificatie niet “onomstotelijk” bevestigd worden. Niettemin acht het Nationaal Monument Oranjehotel zeer waarschijnlijk dat de vier namen juist zijn, omdat alle historische feiten kloppen en geen tegenstrijdige suggesties gedaan zijn.
